Soorten pachtovereenkomsten
Het pachtrecht kent verschillende vormen: reguliere pacht (sterke pachterbescherming, minimaal 6 jaar voor los land en 12 jaar voor boerderijen), geliberaliseerde pacht (vrije pachtprijs, maximaal 6 jaar, beperkte bescherming), en teeltpacht (voor één teeltseizoen, zeer flexibel). Daarnaast bestaat de eeuwigdurende pacht en de erfpacht (dit laatste is strikt genomen geen pacht maar een zakelijk recht).
Reguliere pacht: rechten en plichten
Bij reguliere pacht heeft de pachter sterke bescherming: het recht op verlenging (de grondkamer toetst), het voorkeursrecht bij verkoop (de pachter mag als eerste kopen), en een gemaximeerde pachtprijs (vastgesteld door het Pachtprijzenbesluit, gebaseerd op het agrarisch rendement). De pachtovereenkomst moet worden geregistreerd bij de grondkamer. Zonder registratie is de overeenkomst niet geldig. De verpachter kan de pacht alleen beëindigen bij specifieke opzeggronden (eigen gebruik, herstructurering).
Geliberaliseerde pacht: meer vrijheid
Bij geliberaliseerde pacht voor maximaal 6 jaar is de pachtprijs vrij overeen te komen en heeft de pachter geen voorkeursrecht bij verkoop. De overeenkomst hoeft niet door de grondkamer te worden goedgekeurd (maar registratie is wel aan te bevelen). Dit maakt geliberaliseerde pacht flexibeler voor verpachters. Het nadeel voor pachters: minder zekerheid en vaak een hogere pachtprijs.